Mit uwodzicielskich feromonów

feromon

Feromony u zwierząt – czym są i jak działają.

Feromony to substancje chemiczne, które, w odróżnieniu od większości substancji produkowanych przez żywe istoty, oddziałują poza organizmem je produkującym. Co więcej, mogą wpływać na zachowania innych osobników, które je napotykają. U zwierząt występują m.in. feromony ostrzegawcze, oznaczające drogę do pożywienia, czy seksualne.

Feromony odgrywają szczególnie dużą rolę w kształtowaniu zachowań owadów
[1] Jeśli widziałeś kiedyś szereg mrówek, zmierzających do wspólnego źródła pokarmu, to widziałeś właśnie feromony w działaniu. Mrówka, która pierwsza przypadkiem znalazła drogę do smacznego kąska, przez całą drogę z powrotem do mrowiska wydzielała feromon, idąc po którym inne mrówki mogą dotrzeć do łupu. Oczywiście do mrowiska wracała również po szlaku (innego) feromonu.

Choć owady są w tym zakresie prawdziwymi mistrzami, wiele roślin i zwierząt używa feromonów. Wbrew popularnym wyobrażeniom – i licznym reklamom, w których feromony przedstawiane są jako „zwierzęce sygnały pożądania” – jedynie niewielki ich procent odnosi się do seksualności. Co istotne, ssaki z rzędu naczelnych, a więc grupa, z której ludzie się ewolucyjnie wywodzą, w dużej mierze utraciły zdolność rozpoznawania feromonów w toku ewolucji. Jako dorośli ludzie tak naprawdę nie mamy czym ich rozpoznawać, nie dysponujemy tzw. vno (vemeronasal organ), narządem wspomagającym reakcje na feromony. Pojawia się on wprawdzie w trakcie naszego rozwoju płodowego, ale potem zanika. Jest jeden z wielu recesywnych organów, takich jak np. ludzki ogon.

Bibliografia:
[1] Landolt JP (1997). Sex attractant and aggregation pheromones of male phytophagous insects. American Entomologist 43 (1), s. 12–22.

Autorem opracowania jest Artur Król, psycholog, absolwent Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego

Przeczytaj poprzedni wpis:
Feromony_podrywanie
Historia feromonów u ludzi

Fakty rzadko kiedy stoją na przeszkodzie dobremu marketingowi. Gdy w połowie ubiegłego wieku Karlson i Lüscher [1] stworzyli termin „feromon”,...

Zamknij