Na czym polega manipulacja feromonami?

dzialanie-feromonów

Czy to znaczy, że wszelkiego rodzaju wody z feromonami, itp. są zupełnie bezwartościowe? Co ze świadectwami osób, które korzystały z takich „pomocy” i przysięgają, że niezwykle ułatwiły im podrywanie osób płci przeciwnej? Odpowiedź na to pytanie kryje się w zjawiskach znanych jako samospełniająca się przepowiednia [1] oraz efekt Hawthorne’a [2]. Osoby stosujące feromony oczekują, że zadziałają one i że staną się dzięki nim atrakcyjniejsze dla płci przeciwnej. Świadomie i podświadomie wyszukują potwierdzeń na to, że feromony działają. W efekcie łatwiej dostrzegają sygnały aprobaty i/lub interpretują niejasne sygnały jako pozytywne. Są też bardziej ufne we własne siły i chętniej podejmują ryzyko. Choć ich początkowe założenie „feromony działają i czynią mnie atrakcyjnym/ą” było błędne, wpłynęło na ich zachowanie, które stało się faktycznie bardziej atrakcyjne i zwiększyło ich szanse na sukces. Tak naprawdę to nie feromony zadziałały – zadziałała większa wiara w siebie i większa otwartość osób je stosujących. Niekiedy zadziałał też jeszcze jeden efekt, dysonans poznawczy [3]. W końcu feromony nie raz sporo kosztują, a nikt nie chciałby poczuć się oszukanym i naiwnym. Łatwiej emocjonalnie będzie więc poszukać na siłę „dowodów” na to, że drogi zakup był w pełni uzasadniony i przyniósł efekty, niż skonfrontować się z tym, że daliśmy się nabrać.

 

Bibliografia:

[1] Merton, Robert K (1968). Social Theory and Social Structure. New York: Free Press.

[2] McCarney R, Warner J, Iliffe S, van Haselen R, Griffin M, Fisher P (2007). The Hawthorne Effect: a randomised, controlled trial. BMC Med Res Methodol 7: 30.

[3] Joel B. Cohen; Marvin E. Goldberg (1970). The Dissonance Model in Post-Decision Product Evaluation. Journal of Marketing Research, 7 (3), s 315–321.

Autorem opracowania jest Artur Król, psycholog, absolwent Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego

Przeczytaj poprzedni wpis:
uwodzicielskie feromony
Inne przykłady manipulacji

Nie jest to oczywiście jedyny produkt wykorzystujący ten efekt. Tak samo działają np. wszelkie nagrania mające zwiększyć pewność siebie przez...

Zamknij